Çocuğum Okula Hazır Mı?

2017-2018 Eğitim-Öğretim yılını yeni bitirdiğimiz şu günlerde öğrenciler tatili düşünürken, bazı anne-babalarımız da önümüzdeki sene eğitim hayatına başlayacak olan çocukları için korku ve kaygı durumları oluşmaya başladı. Ailelerin bu süreçte en çok sordukları sorular;

  1. Çocuğum okula hazır mı?
  2. Çocuğum okula başlamaya hazır mı?
  3. Çocuğum 66/67/68 aylık. Okula göndermeli miyim?
  4. Okula erken başlamanın yararları nelerdir?
  5. Okula erken başlamanın zararları nelerdir?
  6. Çocuğum hangi okula gidecek?
  7. Çocuğum hangi okula kayıtlı nasıl öğrenebilirim?

 

Bu süreçte “Çocuğum okula hazır mı?” sorusu belki de cevaplanması en zor sorulardan biri. Çocuğumuzun okula başlayabilmesi için, bilişsel, bedensel, duygusal ve sosyal yönden gelişiminin hazır olması gerekmektedir. Çocukların, bilimsel araştırmalarla belirlenmiş davranışları belli yaşlarda yapması beklenir. Bu davranışlar; ilk birkaç yaşta belirgin bir şekilde çoğu çocukta aynı ilerlemekteyken, yaş ilerledikçe ay bazında farklılıklar meydana gelebilmektedir. Bu farklılıkların oluşmasında çeşitli etkenler rol oynayabilmektedir; aile yapısı, aile tutumu, çocuğun geçirdiği hastalıklar, sosyal çevre vb. gibi. Bundan dolayı burada dikkat etmemiz gereken nokta; her çocuğun özel olduğu ayrıca her çocuğun gelişiminin farklı olabileceğidir.

Dolayısıyla “Çocuğumu okula başlatmalı mıyım?” sorusuna cevap ararken sadece yaş olayına takılı kalmamalıyız. Nitekim, yaşı 80 aylık kadarken okula başlayıp da arkadaşlarına göre yavaş öğrenen çocuklarımızın yanında 68-69 aylıkken okula başlayan çocuklarımızın da öğrenme hızının iyi olduğu durumlara şahit olabiliyoruz. Ancak; isteğe bağlı dönem olan 60-65 aylık çocukların okula başlamasını çok da doğru bulmuyorum.

Peki ne yapacağız? Nasıl karar vereceğiz? Buna karar verirken yardımcı olması adına aşağıda; okula başlayacak çocuklardan genel olarak beklenen becerileri başlıklar altında ele aldım. Çocuğunuzu bu becerilere göre değerlendirip, son sözde bahsettiğim birkaç maddeyle birlikte son kararı veli olarak sizin vermeniz en doğru karar olacaktır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:  Çocuklarda Kitap Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

İlkokula Başlayacak Bir Çocuk Hangi Becerileri Kazanmış Olmalıdır?

Okula başlayacak bir çocuğun; aşağıda listelenmiş olan davranışların çoğunluğunu yapabilmesi gerekir. Bu beceriler özellikle ilk dönemlerde çok önemlidir.

1. İnce Motor Becerileri

Çocuğum okula hazır mı

Bu beceriler bir çocuğun yazı yazmaya başlama konusunda uygun olup olmadığı konusunda bize ipuçları verir.

  • Makas kullanabilme
  • Sınırları taşırmadan boyayabilme
  • Düz, eğik, dik ve eğri çizgileri çizebilme
  • İnsan resmini çizebilme (baş, vücut, el, kol, bacak ve yüz şeklinde)
  • Temel geometrik cisimleri çizebilme (kare, dikdörtgen, üçgen, daire)
  • Fermuar çekme ve düğme ilikleyebilme

2. Kaba Motor Becerileri

Buradaki beceriler çocukların oyun esnasında faydasına olacak becerilerdir. Bu becerilerin bir çoğunu yapamayan bir çocuk, oyunlara katılım ve başarım konusunda sıkıntı çekebilecektir. Dolayısıyla sosyal yönden de olumsuz etkilenecektir.

  • Bir topu eliyle bir başkasına atabilme
  • Kendine atılan topu yakalayabilme
  • Bir yere çıkıp, oradan atlayabilme
  • Topu eliyle sektirebilme
  • Tek ayak üzerinde birkaç kez sıçrayabilme
  • Bisiklete binebilme
  • Merdiven inip-çıkabilme
  • Kendi başına salıncakta sallanabilme

3. Özbakım Becerileri

çocuğum okula hazır mı

Çocuğumuzun aileden ayrılıp belli saatler boyunca okulda olacağı sürede bireysel bakımlarını kendi başına yapabilmesi önemli noktalardan biridir.

Bu noktada fazlaca eksikliği olan çocuklar yaşayacakları olumsuz durumlardan dolayı sosyal ve ruhsal sorunlar yaşayabilir.

  • Tek başlarına giyinip-soyunabilme
  • Kişisel eşyalarına sahip çıkabilme ve toplayabilme
  • Yemeğini dökmeden kendi başına yiyebilme
  • Kendi başına temizliğini yapabilme
  • Tuvalet ihtiyacını kendi başına giderebilme
  • Tuvaletten sonra üstünü ıslatmadan kişisel bakımını ve temizliğini yapabilme
  • Düğme ilikleyebilme
  • Fermuar çekebilme

4. Sosyal-Duygusal Gelişim Becerileri

Bu alandaki becerilerin birçoğunu gerçekleştirebilen bir çocuk okul ortamında zorlanmadan arkadaşlık kurabilir. Okulda kendini güvende hisseder. Sorun yaşadığı zamanlarda kolayca çözümler üretebilir.

  • Anne-babaya aşırı bağımlı olmama
  • Kolayca arkadaşlık kurabilme ve devam ettirebilme
  • Arkadaşlarıyla sorun yaşadığında baş edebilme
  • Öfkeyle baş edebilme
  • Yaşadığı olumsuz duyguları başkalarına zarar vermeden ifade edebilme
  • Arkadaş ortamında fikirlerini aktarabilme, düzeyli tartışmalara girebilme
  • Kendini koruyabilme
  • Kurallara uygun hareket edebilme
  • Sırasını bekleyebilme
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:  Okula Başlama Yaşı 2019

5. Dil ve Algılama Becerileri

  • Adını söyleyip kendini tanıtabilme
  • Ailesini tanıtabilme
  • Duygu ve düşüncelerini akıcı ve net bir şekilde anlatabilme
  • Bildiği bir masalı veya hikayeyi olay sırasına göre anlatabilme
  • Niçin-Neden-Nasıl? gibi soruları kullanabilme
  • Zaman ile ilgili kavramları doğru kullanma (dün, bugün, yarın gibi)
  • Sohbet edebilme
  • Bilmedikleri hakkında sorular sorabilme
  • Benzer ve zıt kavramları söyleyebilme ve anlatımda kullanabilme
  • Temel kavramları bilme ve kullanabilme (büyük-küçük, sağ-sol vb. gibi)

6. Bilişsel Gelişim

  • Rakamları tanıyabilme
  • 1’den 20’ye kadar sayabilme
  • Verilen nesneleri sayabilme
  • İstenilen kadar nesneyi verebilme
  • Basit toplama ve çıkarma işlemlerini yapabilme
  • En çok kullanılan ana ve ara renkleri tanıyabilme
  • Haftanın günlerini sayabilme
  • Temel geometrik cisimleri tanıyabilme
  • Temel kavramları bilme (aşağı-yukarı, alçak-yüksek, büyük-küçük vb. gibi)
  • Birbirine bağlı birkaç emri/komutu yerine getirebilme (Odana git, dolabını aç, kıyafetini al gibi.)
  • Bir hikayeyi dikkatlice sonuna kadar dinleyebilme

Okula Kayıtta Yasal Düzenleme Nedir?

2018 2019 okula başlama yaşı tablosu
Okula başlama yaşı tablosu

Milli Eğitim Bakanlığı okula başlama yaşını yönetmelikle belirlemiştir. Buna göre;

Her senenin 30 Eylül itibariyle 66 ayını dolduran çocukların kaydı otomatik olarak yapılır. Bu kayıtlar adrese dayalı sisteme göre en yakın okula yapılır. Bunlardan 69 ay, 70 ay ve 71 aylık olan çocukların ailesi isterse DOKTOR raporu ile çocuğunun kaydını 1 yıl erteleyebilir. Ayrıca 66 ay, 67 ay ve 68 aylık çocukların velileri de istemeleri halinde DİLEKÇE ile çocuklarının kaydını 1 yıl erteleyebilirler.

Bunların yanında 60-65 ay arası çocukların velileri ise istemeleri halinde DİLEKÇE ile çocuklarını 1. sınıfa kayıt ettirebilirler.

Bu yasal düzenlemeye göre 72 aylık ve daha büyük çocuklar kesinlikle okula devam etmek zorundadır. Aksi takdirde aileler yasal ve idari yaptırımlarla karşılaşabilirler.

Çocuğum Hangi Okula Gidecek?

Adrese dayalı kayıt sistemine göre çocuğum hangi okula kayıtlı, çocuğum hangi okula gidecek diyorsanız aşağıdaki adresten sorgulayabilirsiniz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:  Öğrenciler Yaz Tatilini Nasıl Değerlendirmeli? Ailelere 11 Öneri

♦♦♦  2018-2019 Okul Öncesi-İlkokul-Ortaokul e-kayıt Sorgulama  ♦♦♦

Son söz;

  • Yaş olarak “zorunlu kayıt dönemi”ndeyseniz,
  • Çocuğunuz ana sınıfına gittiyse,
  • Ana sınıfı öğretmeniniz okula başlatma konusunda çocuğunuzu yeterli görüyorsa,
  • Çocuğunuz yukarıda yazılan becerilerin çoğunluğunu yapabiliyorsa,

ayrıca;

  • Çocuk psikologlarıyla görüştünüz ve çocuğunuzun gelişimini yeterli görüyorsa,
  • Çocuğunuza uygulanan “Çocuk Gelişim Testleri”nde yaşının üstünde bir sonuç çıktıysa,
  • Çocuğunuza uygulanan “İlköğretime Hazır Oluş Testleri”nde olumlu sonuç alındıysa,

çocuğunuzu okula kayıt ettirebilirsiniz.

Ancak, karar verme sürecinde; ailenin maddi durumu, anne-babanın çalışması vb. durumlar nedeniyle çocuğun bakımında zorluklar gibi konular kesinlikle dikkate alınmamalıdır.

Çocuğum okula hazır diyor ve okula kayıt yaptırmayı düşünüyorsanız “Çocuğu İlkokula Başlayacak Velilere 14 Öneri” başlıklı yazıya da göz atmanızı öneririm.

Destek olabileceğim bir noktada yorum kısmından veya iletişim bölümünden bana yazabilirsiniz.

Yazar: Şerafettin Altıntaş

MEB'te Sınıf Öğretmeni, aynı zamanda MEB Aile Eğitimi Programı Uygulayıcısı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir